"Topografia natury" Marty Jankowskiej
W ramach XIX Konkursu Fotografii Górskiej „Lawiny” poszukujemy prac, które realizują temat „Góry nieoczywiste” – obrazów, które są osobiste, nieszablonowe i świadomie przesuwają granice naszego postrzegania krajobrazu. Z wielką przyjemnością prezentujemy na naszym blogu pracę Marty Jankowskiej zatytułowaną „Topografia natury”, która w wyrafinowany sposób podejmuje tę ideę.
Na pierwszy rzut oka, monochromatyczna fotografia pani Marty wprowadza nas w stan medytacji. Oczom ukazuje się monumentalna, pofalowana forma, wznosząca się diagonalnie przez kadr. Miękkie światło, płynące z lewej górnej części obrazu, subtelnie rzeźbi jej powierzchnię, odsłaniając delikatne faktury i płynne przejścia tonalne. To obraz, który emanuje ciszą; mógłby przedstawiać rozległy, nocny pejzaż, skąpane w księżycowym świetle wydmy lub łagodne, pradawne pasmo górskie.
Jednak tytuł pracy, „Topografia natury”, jest kluczem, który zaprasza nas do wnikliwszej obserwacji i dekonstrukcji tego pierwszego wrażenia. Autorka świadomie odwołuje się do pojęcia „topografii” – nauki o rzeźbie terenu – by po chwili ujawnić, że monumentalny krajobraz, który podziwiamy, jest w istocie skrajnym zbliżeniem powierzchni liścia.
Tym, co stanowi o sile tej fotografii, jest właśnie owa mistrzowska gra ze skalą. Marta Jankowska dokonuje aktu, który leży u podstaw konceptualnego podejścia do fotografii: poprzez redukcję – eliminację koloru, kontekstu i rzeczywistej skali – „odkleja” obiekt od jego potocznego znaczenia. Liść przestaje być liściem, a staje się uniwersalną, abstrakcyjną formą.
Fotografia ta staje się w ten sposób głęboką refleksją nad naturą. Pokazuje, że te same wzory – pofalowane grzbiety, łagodne doliny, gra światła i cienia – powtarzają się w świecie na każdym poziomie, od skali makro po mikro. „Góra nieoczywista” z tematu naszego konkursu zostaje tu odnaleziona nie na horyzoncie, lecz w najdrobniejszym fragmencie otaczającej nas rzeczywistości.
„Topografia natury” to praca, która wymaga od widza aktywnego udziału i uwagi. Nagradza nas jednak niezwykłym doznaniem – momentem odkrycia, w którym uświadamiamy sobie, że monumentalność nie jest cechą zarezerwowaną dla górskich szczytów, ale stanem, który wrażliwy obserwator potrafi dostrzec w strukturze zwykłego liścia. Cieszymy się, mogąc prezentować tę pracę jako wspaniały przykład subiektywnego i dojrzałego spojrzenia na otaczający nas świat.
 |
| "Topografia natury" Marty Jankowskiej. |
Łukasz Cyrus, 2025